پرونده اسرائیل – قسمت هفدهم (نابرابری در توزیع تجهیزات)

📚 سند تحلیل | نابرابری در توزیع تجهیزات
🔻 پرونده اسرائیل – قسمت هفدهم

✍️ به قلم: دکتر شهرام رامشت
➖ هیئت علمی اندیشکده فرهنگ و تربیت اسلامی

🔶 چکیده:

شواهد نشان میدهد مدارس عربی با کمبود حدود یک سوم ظرفیت کلاس، تراکم بالای دانش آموز و دسترسی محدود به رایانه و کتابخانه مواجه اند مدارس خریدی نیز با وجود بودجه چشمگیر، به دلیل استقلال آموزشی و رویکرد ایدئولوژیک، بسیاری از تجهیزات و خدمات مشروط به استانداردهای دولتی را نمی پذیرند. اولویت دادن به آموزش دینی، پرهیز از فناوری های خاص و جایگزینی مشاوران دولتی با منابع مذهبی، موجب استمرار شکافها میشود این شرایط بازتاب تعامل پیچیده تبعیض دولتی، انتخابهای فرهنگی و سیاست گذاری است که نابرابری آموزشی را بازتولید می کند.

💠 متن کامل سند:

🔹 پرونده اسرائیل – قسمت هفدهم
🔸 نابرابری در توزیع تجهیزات
🔹 کالبد شکافی نظام آموزشی رژیم صهیونیستی

🔅 یکی از ابعاد مهم و کمتر دیده‌شده نابرابری آموزشی، نابرابری در ورودی‌ها و زیرساخت‌هاست؛ امری که پیامدهای دامنه‌داری برای کیفیت، ایمنی و تجربه یادگیری دانش‌آموزان دارد. شواهد نشان می‌دهد که در *نظام آموزشی اسرائیل ، تخصیص منابع فیزیکی و آموزشی بین گروه‌های مختلف، یکسان نبوده و این وزارتخانه موفق به جبران عقب‌ماندگی تاریخی بخش‌هایی همچون آموزش دولتی عربی نشده است.

✳️ در مدارس دولتی عرب، به‌رغم افزایش تعداد کلاس‌های جدید مطابق با سهم نسبی جمعیت عرب، همچنان یک شکاف جدی پابرجاست. برآوردها حکایت از نیاز به افزایش حدود یک‌سوم ظرفیت کلاس‌ها در این بخش دارد. این کمبود باعث شده دانش‌آموزان عرب ناچار به استفاده از ساختمان‌ها و فضاهای ناکافی یا حتی کلاس‌های سیار و اجاره‌ای شوند. این در حالی است که تراکم جمعیت دانش‌آموزی در یک‌پنجم مدارس ابتدایی عربی بیشتر از ۶۰۰ نفر است، وضعیتی که برای تنها ۱۰ درصد مدارس ابتدایی یهودی رخ می‌دهد.

❇️ اختلاف فقط به فضا و ساختمان محدود نمی‌شود؛ نابرابری فاحش در دسترسی به رایانه و منابع کتابخانه‌ای نیز دیده می‌شود. نسبت دانش‌آموز به رایانه در مدارس عربی و مدارس حریدی‌ها دو تا سه برابر مدارس دولتی یهودی است، و این خود اثر مستقیمی بر کیفیت یادگیری در عصر دیجیتال دارد. خدمات تکمیلی مانند راهنمایی تحصیلی و مشاوره روانی نیز سرنوشتی مشابه دارند. در حالی که این خدمات در ۹۰ درصد مدارس دولتی ارائه می‌شود، در مدارس مستقل حریدی تنها نیمی از مدارس چنین خدماتی را دارند، و دانش‌آموزان عرب نیز از کمبود این حمایت‌ها رنج می‌برند.

〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️
✒️ اینکه این رژیم توزیع ناعادلانه تجهیزات بر علیه عرب‌ها داشته باشد قابل توجیه است؛ اما تحلیل عدم استفاده برابر تجهیزات در مدارس حریدی که بخش زیادی از بودجه به آن‌ها تعلق دارد، قدری پیچیده است. کمبود امکانات در نظام آموزشی حریدی*نه صرفاً ناشی از تبعیض مستقیم دولت، بلکه حاصل تلاقی چندین عاملِ نظام‌مند و ایدئولوژیک است. این وضعیت تقابل پنهان میان ارزش‌های دولت سکولار و دغدغه‌های جامعه حریدی را بیش‌ازپیش برجسته می‌کند، و خود به بازتولید شکاف‌های آموزشی و اجتماعی در اسرائیل می‌انجامد.

💠 همان‌طور که پیش‌تر ذکر شد، بخش بزرگی از مدارس حریدی ترجیح می‌دهند تحت نظارت و برنامه‌های آموزشی دولتی نباشند. آن‌ها غالباً الگوی آموزشی خودشان را دارند که در آن، آموزش مذهبی بر آموزش علوم جدید و مهارت‌های عمومی غلبه دارد. این استقلال‌گرایی باعث می‌شود که دولت بخشی از بودجه و تجهیزاتِ مشروط به رعایت استانداردهای آموزشی را به این مدارس اختصاص ندهد یا محدود کند.

🔸 از طرف دیگر، بسیاری از رهبران و والدین حریدی عمداً اولویت را به آموزش دینی می‌دهند، و تصور می‌کنند دریافت منابع دولتی منجر به مداخله دولت در امور مدرسه و محتوای درسی می‌شود. بنابراین، گاه حتی از دریافت برخی خدمات و تجهیزات صرف‌نظر می‌کنند تا استقلال خویش را محفوظ بدارند. البته این احتمال را هم می‌توان مد نظر داشت که اصحاب این مدارس، اساساً استفاده از برخی تجهیزات فناورانه را مغایر با اهداف تربیتی خود تلقی می‌کنند.

🔹 در مورد عدم حضور امکاناتی مانند مشاوران رسمی دولتی در مدارس حریدی نیز، به نظر نقش جامعه مذهبی به قدری پررنگ است که اگر نیاز به مشاور در مدارس نیز وجود داشته باشد، ترجیح می‌دهند آن را از طریق نهاد دین تأمین کنند و نه دولت.