پرونده اسرائیل – قسمت دوم (زیر نظام‌های نظام تربیت رسمی و عمومی)

📚 سند تحلیل | زیر نظام‌های نظام تربیت رسمی و عمومی
🔻 پرونده اسرائیل – قسمت دوم

✍️ به قلم: دکتر شهرام رامشت
➖ هیئت علمی اندیشکده فرهنگ و تربیت اسلامی

〽️ برای یافتن پاسخ متن کامل را بخوانید؛
🔹 آیا می‌دانستید برخی از دانش‌آموزان عرب در اسرائیل هنوز با برنامه درسی فلسطینی‌ها درس می‌خوانند؟ این دوگانگی در هویت و آموزش، چه پیامدهایی برای آینده منطقه دارد؟
🔹مدارس حریدی‌ها چه رازهایی دارند؟ پسرانی که بدون ریاضیات، علوم و انگلیسی فارغ‌التحصیل می‌شوند، چگونه قرار است در جامعه‌ای مدرن زندگی کنند؟

🔶 چکیده:

نظام آموزشی اسرائیل شامل چهار زیر نظام مجزا است؛ دولتی یهودی – غیردینی (٤٤ دانش آموزان)، دولتی یهودی – دینی (١٤%)، دولتی عربی (۲۷%) و آموزش مستقل حریدی (۱۶%). این زیر نظام ها از نظر ساختار اداری و میزان نظارت دولت تفاوت دارند و هر کدام متناسب با سبک زندگی خاص خود طراحی شده اند.
حضور پررنگ آموزش دینی و فرقه ای، حتی در مدارس غیر دینی، از ویژگی های اصلی این نظام است.

💠 متن کامل سند

🔹 پرونده اسرائیل – قسمت دوم

🔸 زیر نظام‌های نظام تربیت رسمی و عمومی

🔹 کالبد شکافی نظام آموزشی رژیم صهیونیستی

🔸 در حال حاضر، نظام آموزش و پرورش #اسرائیل شامل چهار زیرنظام مجزا است: دولتی یهودی-غیردینی، دولتی یهودی-دینی، دولتی عربی و یهودی «مستقل» (حریدی‌ها(۱)). این زیرنظام‌ها از نظر ساختار اداری و اجرایی، و نیز میزان نظارت دولت بر آن‌ها، تفاوت‌های قابل توجهی دارند.

1️⃣ جریان دولتی یهودی-غیردینی

این جریان با هدف توسعه دانش، مهارت‌ها و ارزش‌هایی طراحی شده که با سبک زندگی در روح قانون اساسی کشور هماهنگ باشد، بدون وابستگی به هیچ حزب یا گروه قومی. این بخش ۴۴٪ جمعیت دانش‌آموزی را پوشش می‌دهد.

2️⃣ جریان دولتی یهودی-دینی

این جریان با هدف پرورش دانش، مهارت‌ها و ارزش‌هایی متناسب با سبک زندگی دینی ایجاد شده است. در مسائل مربوط به پداگوژی و ایدئولوژی از استقلال قابل توجهی برخوردار است. این بخش ۱۴٪ جمعیت دانش‌آموزی را دربر می‌گیرد.

3️⃣ جریان دولتی عربی

این بخش با عنوان «آموزش عربی» شناخته می‌شود و معمولاً تمامی بخش‌های غیرِ یهودی را دربرمی‌گیرد: بخش عرب (حدود ۷۲٪ جمعیت غیرِ یهودی)، بخش بدوی (۲۰٪)، دروزی (حدود ۷.۸٪) و چرکس (در حدود ۰.۲٪).
همچنین می‌توان شاخه‌های آموزش عربی دولتی را بر اساس دین تقسیم کرد: ۸۴٪ مسلمان، ۸٪ مسیحی و ۸٪ دروزی. این جریان ۲۷٪ جمعیت دانش‌آموزی اسرائیل را شامل می‌شود. نزدیک به ۲۰٪ دانش‌آموزان عرب در اسرائیل در نظام آموزش عربی شرق اورشلیم تحصیل می‌کنند. در دهه ۱۹۹۰، نظام آموزشی شرق اورشلیم از برنامه درسی اردن به برنامه درسی فلسطینی تغییر یافت و بیشتر دانش‌آموزان در آزمون نهایی وابسته به تشکیلات خودگردان فلسطین شرکت می‌کنند و تنها حدود ۵٪ از آن‌ها در آزمون نهایی نظام آموزش اسرائیل شرکت دارند.

4️⃣ جریان مستقل آموزش یهودی ارتدوکس حریدی

این جریان با هدف پرورش دانش، مهارت‌ها و ارزش‌هایی متناسب با سبک زندگی حریدی طراحی شده است. جامعه حریدی‌ها مجموعه‌ای از جوامع دینی یهودی است که با وجود الگوهای مشترک فکری و رفتاری، در سایر ابعاد به‌شکل شاخصی از یکدیگر جدا هستند. مدارس حریدی‌ها به صورت کاملاً مجزا برای دختران و پسران فعالیت می‌کنند. در سال ۲۰۱۰، حدود نیمی از دانش‌آموزان این مدارس که عمدتاً دختران بودند، در آزمون نهایی شرکت کردند. بقیه که بیشتر پسران هستند، تحصیلات خود را بدون فراگیری دانش پایه در ریاضیات، علوم و زبان انگلیسی به پایان می‌رسانند. این جریان حدود ۱۶٪ جمعیت دانش‌آموزی اسرائیل را در بر می‌گیرد.

〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️

✒️در نگاه اول، اینکه حدود نیمی از دانش‌آموزان در بخش غیردینی تحصیل می‌کنند، جلب توجه می‌کند. اما باید دانست که این به معنای آموزش سکولار دانش‌آموزان نیست. نقش آموزه‌های دینی و فرقه‌ای در آموزش و پرورش اسرائیل بسیار پررنگ است که ان‌شاءالله مورد بحث قرار می‌دهیم. این افراد را می‌توان مانند مدارس معمولی خودمان در ایران دانست. اما چیزی که به نظرم جالب است، تحصیل ۳۰ درصدی دانش‌آموزان در مدارس دینی؛ چه حریدی و چه غیرازآن است! زیاد نیست؟!

🔻 پی‌نوشت

(۱) به گروهی از یهودیان سنت‌گرا و شدیداً مذهبی گفته می‌شود که به پیروی سخت‌گیرانه از قوانین مذهبی یهودیت (هلاخا) و سنت‌ها پایبند هستند. در اسرائیل، حریدی‌ها بخشی مؤثر و پرجمعیت از جامعه یهودی هستند که شدیداً بر حفظ سبک زندگی سنتی، دوری از فرهنگ سکولار، و حفظ آموزش مذهبی تأکید دارند. بسیاری از مردان حریدی به‌طور تمام‌وقت به تحصیل دینی (در یشیوا) مشغول‌اند و در بازار کار مشارکت محدودی دارند. جمعیت حریدی در حال رشد سریع است و معمولاً نرخ زاد و ولد بالایی دارد.