دورهمی با طعم بازی
گزارش خبری نشست «دورهمی با طعم بازی» 🎲
اندیشکده فرهنگ و تربیت اسلامی دانشگاه امام صادق(ع) روز سهشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ میزبان نشست صمیمانهای با عنوان «دورهمی با طعم بازی» بود. این نشست با حضور دکتر سجاد مهدیزاده، استاد و پژوهشگر حوزه تعلیم و تربیت، و جمعی از علاقهمندان و فعالان حوزه بازی در سالن شهید مطهری دانشگاه برگزار شد. هدف نشست، بررسی نسبت «تربیت و بازی» و واکاوی ظرفیتها و چالشهای این عرصه در نظام تربیتی امروز بود.
🧑🏫 تربیت و نسبت آن با بازی
دکتر مهدیزاده در ابتدای سخنان خود، با طرح پرسش «تربیت چیست؟» به دو رویکرد اصلی در تربیت اشاره کرد:
رویکرد مربیمحور که در آن مربی با آموزش، تنبیه، تشویق و الگو بودن، متربی را رشد میدهد.
رویکرد متربیمحور که در آن نقش اصلی را خود متربی ایفا میکند و مربی تنها تسهیلگر است.
وی تأکید کرد که در رویکرد دوم، بازی جایگاهی ویژه دارد؛ چراکه کودک از طریق انتخابگری، تعامل، تجربه و خلاقیت، خودش فرآیند رشد را پیش میبرد.
🎮 ویژگیها و جذابیتهای بازی
در ادامه نشست، استاد به تبیین ویژگیهای بازی پرداخت و آن را از «کار» و «اجبار» متمایز دانست. به گفته او، بازی با انگیزش درونی همراه است، لذتبخش است، امکان انتخاب به فرد میدهد، قواعدش انعطافپذیر است و واقعیتگریزی را بهطور سالم تجربه میکند.
او با بیان تفاوت میان «گیم» (بازی هدفمند با قواعد مشخص مانند فوتبال) و «پلی» (بازی آزاد و بدون هدف مانند ترکاندن نایلون حبابدار)، توضیح داد که هر دو نوع میتوانند رشددهنده باشند. همچنین، از نگاه او، بازی موجب فعال بودن فرد، تقویت نقشآفرینی، افزایش تعامل، و حتی تسکین درد و سختیها میشود.
🧩 انواع بازی و ظرفیتهای تربیتی آن
دکتر مهدیزاده انواع گوناگون بازی را معرفی و آثار هرکدام را بر تربیت بررسی کرد:
بازیهای حرکتی: رشد جسمی، سلامت بدنی و تقویت عضلات.
بازیهای رقابتی: آموزش برد و باخت، تحمل شکست و تقویت مهارتهای زندگی.
بازیهای فردی و جمعی: پرورش استقلال در کنار یادگیری همکاری اجتماعی.
بازیهای ذهنی و هوشی: تقویت دقت، حافظه و تصمیمگیری.
بازیهای نمایشی و نمادی: تمرین نقشهای اجتماعی و آیندهنگری.
وی یادآور شد که بازی نه تنها وسیلهای برای پر کردن اوقات فراغت است، بلکه میتواند بهعنوان ابزار مستقیم تربیت و یادگیری عمل کند.
🕹️ بازیوارسازی و کاربردهای آن
بخش مهمی از نشست به موضوع «بازیوارسازی» (Gamification) اختصاص داشت. دکتر مهدیزاده توضیح داد که در بازیوارسازی، ویژگیهای جذاب بازی (مانند رقابت، امتیازگیری، اکتشاف و ارتباطگیری) به فعالیتهای جدی تزریق میشود تا اثربخشی آنها افزایش یابد.
وی نمونههایی از کاربرد بازیوارسازی را در آموزش مفاهیم دینی، انتقال ارزشهای اجتماعی، و حتی سیاستگذاریهایی مانند مدیریت مصرف انرژی بیان کرد. او بازیهای جدی (مانند اپلیکیشنهای آموزشی) را از بازیوارسازی متمایز دانست و بر اهمیت طراحی دقیق مکانیزمها، سناریو و جذابیت در این حوزه تأکید کرد.
⚠️ چالشها و آسیبهای حوزه بازی
دکتر مهدیزاده در بخش پایانی سخنان خود به چالشهای مهم در عرصه بازی اشاره کرد:
امکان غفلتآفرینی و فاصله گرفتن از واقعیت.
پیشبینیپذیری بیش از حد بازی در مقایسه با پیچیدگیهای زندگی واقعی.
تأثیر منفی همبازی نامناسب و محیط ناسالم.
خطرات برخی اسباببازیها از نظر امنیت، محتوا یا القای ناهنجاریهای فرهنگی.
تعارض میان استفاده مثبت از بازی و نگاه دینی به «لهو و لعب».
او تأکید کرد که بازی هرچند ظرفیتهای تربیتی و آموزشی فراوانی دارد، اما نیازمند سیاستگذاری آگاهانه، طراحی صحیح محیط و ابزار، و توجه به سن، نیاز و شرایط فردی کودکان و نوجوانان است.
🤝 جمعبندی نشست
نشست «دورهمی با طعم بازی» در فضایی صمیمانه و تعاملی برگزار شد و با استقبال گسترده علاقهمندان مواجه گردید. پرسشها، ایدهها و تجربههای شرکتکنندگان نیز به غنای بحث افزود. این برنامه فرصتی ارزشمند برای بازاندیشی در جایگاه بازی در تربیت نسل جدید فراهم آورد.
🔻علاقهمندان میتوانند صوت کامل نشست، کلیپهای اختصاصی پخش شده در نشست و گزارش تصویری این برنامه را در ادامه دریافت کنند.
📌 منبع: اندیشکده فرهنگ و تربیت اسلامی دانشگاه امام صادق(ع)
درباره اندیشکده فرهنگ و تربیت اسلامی
فردا از مسیر تربیت امروز میگذرد.
نوشتههای بیشتر از اندیشکده فرهنگ و تربیت اسلامیپست های مرتبط
13 اسفند 1403
دیدگاهتان را بنویسید